Επισκεφτείτε την ενότητα «Eπικοινωνία» για εγγραφή στη λίστα αποστολής περιοδικής ενημέρωσης της συμμαχίας.

Υπέγραψε και εσύ την έκκληση για σεβασμό του περιβάλλοντος.

Υπογράψτε τώρα!

Πολιτικές για το κλίμα

Συνεχώς έρχεται στην επιφάνεια η ανάγκη για ανάληψη γενναίων πολιτικών μέτρων με σκοπό την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Οι κυριότερες πολιτικές πρωτοβουλίες που έχουν μέχρι στιγμής τεθεί σε εφαρμογή είναι το Πρωτόκολλο του Κιότο και το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Ρύπων.  

Ευέλικτοι μηχανισμοί του Πρωτοκόλλου του Κιότο

Το Πρωτόκολλο του Κιότο προβλέπει τη χρήση ευέλικτων μηχανισμών με βάση την οικονομία της αγοράς, συμπληρωματικά με τις απαραίτητες εγχώριες πολιτικές και μέτρα, μέσα από τους οποίους. οι βιομηχανικές χώρες έχουν τη δυνατότητα να επιτύχουν τους στόχους τους. Οι μηχανισμοί αυτοί είναι:

Η εμπορία δικαιωµάτων εκποµπών (Emissions Trading/ET):  μία βιομηχανοποιημένη χώρα που έχει μειώσει τις εκπομπές της παραπάνω από όσο απαιτούν οι δεσμεύσεις της, μπορεί να “πουλήσει” αυτή την επιπλέον μείωση σε άλλη χώρα που αντιμετωπίζει δυσκολίες στο να πετύχει το στόχο της.

Οι μηχανισμοί καθαρής ανάπτυξης (Clean Development Mechanism - CDM) : μια βιομηχανικά αναπτυγμένη χώρα μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των εκπομπών σε κάποια αναπτυσσόμενη χώρα. Οι μειώσεις που επιτυγχάνονται με αυτόν τον τρόπο και οι μειώσεις που προέρχονται από εγχώριες πολιτικές και μέτρα συμψηφίζονται και προσμετρούνται προς την επίτευξη του στόχου της βιομηχανοποιημένης χώρας. Στην αναπτυσσόμενη χώρα μένουν τα οφέλη της επένδυσης, όπως η χρήση τεχνολογιών και η μείωση των ρύπων.

Η από κοινού εφαρµογή προγραµµάτων (Joint Implementation - JI) αφορά την υλοποίηση επενδύσεων για τη μείωση εκπομπών μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών που έχουν δεσμευτεί για περιορισμό των εκπομπών τους

Το Πρωτόκολλο του Κιότο υιοθετήθηκε κατά τη διάσκεψη της UNFCCC στο Κιότο της Ιαπωνίας, τον Δεκέμβριο του 1997. Περιλαμβάνει δεσμευτικούς στόχους μείωσης εκπομπών των έξι αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου στις βιομηχανικές χώρες.

Σύμφωνα με το Πρωτόκολλο:

  • Oι βιομηχανικές χώρες δεσμεύονται να μειώσουν, στη διάρκεια της περιόδου 2008-2012, τις εκπομπές των έξι αερίων του θερμοκηπίου τουλάχιστον κατά 5% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990.  
  • Oι αναπτυσσόμενες χώρες δεν έχουν δεσμεύσεις ελάττωσης ή περιορισμού των εκπομπών τους κατά την περίοδο 2008 – 2012.

Το Πρωτόκολλο τέθηκε σε ισχύ σε παγκόσμιο επίπεδο στις 16 Φεβρουαρίου 2005. Οι ΗΠΑ, παρόλο που  παράγουν τις περισσότερες εκπομπές παγκοσμίως, δεν έχουν υπογράψει το Πρωτόκολλο.

Στις 31 Μαΐου 2002, η Ευρωπαϊκή Ένωση των τότε 15 Κρατών Μελών επικύρωσε το Πρωτόκολλο του Κιότο. Δεσμεύθηκε έτσι για συνολική μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου κατά 8% την περίοδο 2008 – 2012. Ο διακανονισμός των επιμέρους υποχρεώσεων, στο εσωτερικό της ΕΕ των 15 αποτέλεσε αντικείμενο συμφωνίας μεταξύ των Κρατών Μελών (burden-sharing agreement)1. Κάποιες χώρες συμφώνησαν να μειώσουν τις εκπομπές τους, άλλες να περιορίσουν την αύξησή τους και άλλες να τις κρατήσουν σταθερές σε σχέση με τις εκπομπές τους το 1990. Για παράδειγμα, η Γερμανία θα πρέπει να μειώσει κατά 21% τις εκπομπές της, ενώ η Ελλάδα μπορεί να τις αυξήσει έως 25%. Τα νέα Κράτη Μέλη δε συμμετείχαν στη συμφωνία αυτή, αλλά έχουν δικούς τους στόχους περιορισμού των εκπομπών. Η Μάλτα και η Κύπρος δεν έχουν δεσμεύσεις σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του Κιότο.

 

Το Πρωτόκολλο του Κιότο, όμως καλύπτει μόνο την περίοδο 2008-2012 και εκ των πραγμάτων έχει ήδη χαρακτηριστεί ως ανεπαρκές.

Δυστυχώς η απροθυμία των ενεργειακών κολοσσών, όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Αυστραλία, δεν βοηθά τις εξελίξεις κι αυτό είναι κάτι που οδηγεί σε μακροχρόνιες καθυστερήσεις και μεσοβέζικες λύσεις. Το μέλλον φαντάζει εξαιρετικά δυσοίωνο, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς ότι για την αποτελεσματική αποτροπή της κλιματικής αλλαγής θα έπρεπε να μειώσουμε τις παγκόσμιες εκπομπές κατά 60-80% έως το 2050, σε σχέση πάντα με το έτος βάσης που θεωρείται το 1990, Η συμφωνία για αυτές τις φιλόδοξες μειώσεις μπορεί να επέλθει μόνο μέσα από εντατικές και συνεχείς διαπραγματεύσεις για το πώς να μοιραστεί το βάρος της ευθύνης σε κάθε κράτος και να διέπεται από αρχές όπως η ισότητα και η ιστορική ευθύνη. Δυστυχώς, όμως, προς το παρόν ο ρυθμός με τον οποίο προχωρούν οι διαπραγματεύσεις είναι πολύ αργός και ακόμα δεν υπάρχει μια δεσμευτική παγκόσμια συμφωνία για την περαιτέρω μείωση των εκπομπών μετά το 2012.

 

Οι νέες πολιτικές δεσμεύσεις στην ΕΕ και την Ελλάδα

Πλέον δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κανέναν η ανάγκη για λήψη άμεσων μέτρων. Αν θέλουμε να αποφύγουμε τα χειρότερα της κλιματικής αλλαγής πρέπει μέσα στα επόμενα 10 χρόνια να λάβουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα που θα μας οδηγήσουν σε αποτελεσματική μείωση των εκπομπών κατά τουλάχιστον 60-80%2 έως το 2050. Σε αυτή τη γραμμή πλεύσης κινήθηκε και το αποτέλεσμα της Συνδιάσκεψης του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, που έλαβε χώρα στο Μπαλί3 της Ινδονησίας το Δεκέμβριο του 2007, τονίζοντας ότι οι ανεπτυγμένες χώρες θα πρέπει να καταβάλλουν προσπάθειες μείωσης των εκπομπών κατά 25-40% έως το 20204.

Σε μια σαφέστατα λιγότερο φιλόδοξη, αλλά αρκετά σημαντική απόφαση κατέληξε πρόσφατα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνοντας μια δέσμη μέτρων5 για τη μείωση των εκπομπών στην Ευρώπη έως το 2020. H Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 29 Ιανουαρίου μια δέσμη προτάσεων σχετικά με τη μείωση των εκπομπών από τις ρυπογόνες βιομηχανίες, τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και την περικοπή εκπομπών από τομείς όπως οι μεταφορές, τα κτίρια και τα απορρίμματα. Αυτή η δέσμη προτάσεων θα οδηγήσει σε 20% μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου στην Ευρώπη μέχρι το 2020 σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Ο στόχος, όμως, θα μπορούσε να είναι πιο φιλόδοξος, και να φτάνει σε μείωση εκπομπών της τάξης του 30-45%. Αυτό θα ήταν σύμφωνο και με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (Μάρτιος 2007), αλλά και με την ανάγκη να συγκρατηθεί η αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου. Για τον λόγο αυτόν, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να βελτιώσουν δραστικά τα μέτρα που πρότεινε η Επιτροπή.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο στόχος εξειδικεύεται σε μείωση κατά περίπου 21% των εκπομπών από τις ενεργοβόρες εγκαταστάσεις που μετέχουν στο σύστημα εμπορίας ρύπων, σε μείωση κατά 4% των εκπομπών από τους τομείς που δεν υπάγονται στο σύστημα εμπορίας ρύπων (μεταφορές, κτίρια, απορρίμματα κτλ), και σε συμμετοχή κατά 18% των ΑΠΕ στη συνολική κατανάλωση ενέργειας. 

Λαμβάνοντας υπόψη την υστέρηση της χώρας σε όλους τους παραπάνω τομείς, αλλά και επιπλέον στην εξοικονόμηση ενέργειας6, θα περίμενε κανείς τον έντονο προβληματισμό της Πολιτείας και την έναρξη εντατικών εργασιών για τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την αλλαγή του ενεργειακού μίγματος προς όφελος λιγότερο ρυπογόνων καυσίμων, και την βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων της χώρας.

Η εκπλήρωση, εξάλλου, του δεσμευτικού στόχου συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) κατά 18% στην τελική κατανάλωση ενέργειας7, μπορεί να μεταφραστεί σε συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή κατά τουλάχιστον 35% έως το 2020. Αν μάλιστα υπάρξουν κατάλληλες εφαρμογές για ανάπτυξη γεωθερμικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής και βελτίωση του υφιστάμενου δικτύου, το ποσοστό συμμετοχής των ΑΠΕ μπορεί να ανέβει και άλλο.

 

1 Το πλήρες νομικό υπόβαθρο μπορεί να βρεθεί στην ιστοσελίδα της Επιτροπής Περιβάλλοντος της ΕΕ http://ec.europa.eu/environment/ 

2 Σε σχέση με τα επίπεδα εκπομπών του 1990, που θεωρείται ως έτος βάσης για όλες τις διεθνείς συμφωνίες

3Δείτε περισσότερα για τα αποτελέσματα του Μπαλί στην ιστοσελίδα του WWF http://climate.wwf.gr

4Σε σχέση πάντα με το έτος βάσης 1990

5Το επονομαζόμενο ‘ενεργειακό πακέτο’ μπορεί να αναζητηθεί στην ιστοσελίδα της Επιτροπής Περιβάλλοντος της ΕΕ

6Ενδεικτικά, για κάθε μονάδα ΑΕΠ η Ελλάδα παράγει 37% περισσότερες εκπομπές CO2 σε σχέση με το μέσο όρο της ΕΕ-27, ενώ επιπλέον, έχουμε ήδη καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την αδυναμία ενσωμάτωσης στο Εθνικό Δίκαιο της Οδηγίας 2002/91 για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτιρίων

7Ο στόχος αυτό έχει οριστεί από την ΕΕ στα πλαίσια του νέου ενεργειακού πακέτου για μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου την περίοδο 2013-2020

 


This space is designed by Empty Space - Developed by Hellenic Internet - Hosted by FuzzFree