Επισκεφτείτε την ενότητα «Eπικοινωνία» για εγγραφή στη λίστα αποστολής περιοδικής ενημέρωσης της συμμαχίας.

Υπέγραψε και εσύ την έκκληση για σεβασμό του περιβάλλοντος.

Υπογράψτε τώρα!

Γιατί λέμε “Όχι”

Η Συμμαχία ενάντια στον λιθάνθρακα λέει ΌΧΙ στην εισαγωγή του λιθάνθρακα, έχοντας αρκετούς λόγους γι’  αυτό:

1. Υψηλές ποσότητες εκπομπών. Ο λιθάνθρακας είναι εξαιρετικά ρυπογόνο καύσιμο, παρόμοιας ποιότητας με τον λιγνίτη. Ακόμα και με τις καλύτερες τεχνολογίες οι εκπομπές CO2 ανά παραγώμενη KWh παραμένουν σε υψηλά επίπεδα (750 γραμμάρια ανά KWh), τη στιγμή που οι εκπομπές από μονάδες φυσικού αερίου είναι οι μισές.

2. Καύσιμο ιδιαίτερης προσοχής. Οι μονάδες λιθάνθρακα πετυχαίνουν το μέγιστο της ενεργειακής και περιβαλλοντικής απόδοσης αν σχεδιαστούν για ένα συγκεκριμένο είδος λιθάνθρακα (π.χ. λιθάνθρακα από Ουκρανία). Σε περίπτωση που κάποια στιγμή στη διάρκεια λειτουργίας της μονάδας αποφασιστεί η χρήση λιθάνθρακα διαφορετικών ποιοτικών χαρακτηριστικών θα επηρεαστεί ο βαθμός απόδοσης, και κυρίως η περιβαλλοντική επίδοση της μονάδας.

3. Επιπρόσθετη επιβάρυνση. Η εισαγωγή του λιθάνθρακα προβλέπεται να προχωρήσει χωρίς την απαραίτητη μέριμνα για επαρκή μείωση της λειτουργίας άλλων ρυπογόνων σταθμών (λιγνιτικές). Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με το -αποσυρθέν πλέoν- προσχέδιο του μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού δόθηκε στη δημοσιότητα από το ΥΠΑΝ το περασμένο καλοκαίρι, προβλέπονταν η συμμετοχή του λιθάνθρακα κατά 21% στο συνολικό μίγμα ηλεκτροπαραγωγής, έως το 2020, πράγμα που αν συμβεί θα έχει ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να εκπέμπει τουλάχιστον 20% περισσότερο CO2 στον τομέα του ηλεκτρισμού, σε σχέση με τις δεσμεύσεις για την μετά-Κιότο περίοδο.

4. Παγίδευση της ενεργειακής πορείας. Μονάδες λιθάνθρακα, αν δοθούν τέτοιες άδειες ηλεκτροπαραγωγής, δεν πρόκειται να λειτουργήσουν πριν περάσουν τουλάχιστον 4-6 χρόνια από σήμερα. Αν μάλιστα συνυπολογίσουμε και τις σίγουρες ενστάσεις και προσφυγές σε διοικητικά και δικαστικά όργανα, που θα προκύψουν από την εναντίωση της κοινωνίας των πολιτών, τότε σίγουρα δεν πρόκειται να δημιουργηθεί καμιά μονάδα πριν από το 2013. Η κατασκευή όμως τέτοιων μονάδων, που σημειωτέον θεωρούνται και είναι μονάδες βάσης και άρα απαιτείται η συνεχής τους σχεδόν λειτουργία, θα επηρεάσει και θα καθορίσει την ενεργειακή πορεία της χώρας για τα επόμενα 40-50 χρόνια, δηλαδή έως το 2060. Σε περίπτωση, που δεν σταθεί εφικτή η εφαρμογή τεχνολογιών δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στην Ελλάδα (δείτε πιο κάτω), τότε φαντάζει σχεδόν αδύνατη η επίτευξη του στόχου μείωσης των εκπομπών κατά 60-80% έως το 2050. Ο στόχος αυτός δεν αναφέρεται μόνο από την Ομάδα εργασίας του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, αλλά και από τη νέα μελέτη Stern1, που εκδόθηκε τον Απρίλιο του 2008.  

5. Ανωριμότητα δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα. Το WWF Ελλάς θεωρεί τις τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα ως μια μεσοπρόθεσμη λύση, που αξίζει ωστόσο να διερευνηθεί περαιτέρω. Αυτή τη στιγμή, όμως, δεν υπάρχουν επαρκείς επιστημονικές και έμπρακτες αποδείξεις για τη βιωσιμότητα της μεθόδου, καθώς τα 12 επιδεικτικά προγράμματα που έχει εξαγγείλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το θέμα, δεν έχουν ακόμα προχωρήσει. Επιπλέον, εγείρονται ερωτηματικά για την αξιοπιστία αποθήκευσης του CO2 σε κατάλληλους ταμιευτήρες στην Ελλάδα, λόγω της υψηλής σεισμικότητας της περιοχής. Τις ίδιες επιφυλάξεις, εξάλλου, έχουν εγείρει και οι Υφυπουργοί Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Ελλάδας, σε πρόσφατη συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής των Ελλήνων2

6. Εις βάρος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, οι μονάδες λιθάνθρακα θεωρούνται μονάδες βάσης και επομένως πρέπει να λειτουργούν σχεδόν συνεχώς. Οι λιθανθρακικές μονάδες δεν έχουν την ευελιξία των μονάδων φυσικού αερίου και δεν μπορούν να τεθούν άμεσα σε λειτουργία όταν παραστεί ανάγκη. Κάτι τέτοιο, όμως, έρχεται σε αντίθεση με την προώθηση των ΑΠΕ, μιας και η συνεχής λειτουργία μονάδων με στερεά καύσιμα δεν θα δώσει τον απαραίτητο χώρο στη διείσδυση των ΑΠΕ. Σημειωτέον, ότι το ίδιο πρόβλημα παρουσιάζεται και στις χώρες που χρησιμοποιούν μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με πυρηνική ενέργεια, καθώς και αυτές οι μονάδες λειτουργούν ‘ανταγωνιστικά’ με τις ΑΠΕ.

7. Κόστος αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών. Η λειτουργία μιας μονάδας λιθάνθρακα δεν είναι πλέον μια φθηνή λύση. Η εφαρμογή της επόμενης φάσης του συστήματος εμπορίας ρύπων θα προκαλέσει σημαντικότατο κόστος στις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με λιθάνθρακα. Υπολογίζεται ότι αν το κόστος αγοράς ρύπων ξεπεράσει τα 40 €/τόνο CO2, τότε οι μονάδες λιθάνθρακα γίνονται πιο ακριβές από αυτές του φυσικού αερίου, κάνοντας απολύτως ελκυστικές τις επενδύσεις σε ΑΠΕ. Σημειωτέον ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το κόστος αγοράς ρύπων θα ανέλθει στα τουλάχιστον 39 €/τόνο μετά το 2013, ενώ αναλυτές της αγοράς άνθρακα υπολογίζουν ότι το κόστος το 2020 μπορεί να αγγίξει τα 50-70 €/τόνο. Αν σε αυτό προστεθεί το γεγονός ότι η τιμή του λιθάνθρακα αυξάνεται γεωμετρικά, με αύξηση σχεδόν 100% σε λιγότερο από ένα χρόνο, τότε οφείλουμε να επανεξετάσουμε με νηφαλιότητα τη σκοπιμότητα εισαγωγής στην Ελλάδα ενός ρυπογόνου και ‘ακριβού’ καυσίμου.

8. Υπάρχουν λύσεις. Η Ελλάδα έχει δεσμευθεί για τη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) κατά 18% στην τελική κατανάλωση ενέργειας, πράγμα που μεταφράζεται σε συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή κατά τουλάχιστον 35% έως το 2020. Αν μάλιστα υπάρξουν κατάλληλες εφαρμογές για ανάπτυξη γεωθερμικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής και βελτίωση του υφιστάμενου δικτύου, το ποσοστό συμμετοχής των ΑΠΕ μπορεί να ανέβει και άλλο. Επιπλέον, η χώρα μας έχει ως στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας κατά 20% έως το 2020, πράγμα που δίνει τεράστια περιθώρια παρεμβάσεων στη μείωση της ζήτησης ηλεκτρισμού. Ενδεικτικά, σημειώνεται ότι σύμφωνα με το σενάριο αναμενόμενης εξέλιξης, η κατανάλωση ηλεκτρισμού της χώρας το 2020 θα ανέλθει στις 86 TWh. Ο στόχος εξοικονόμησης ενέργειας κατά 20%, που θα πρέπει να αποτελέσει ύψιστη προτεραιότητα για την Ελλάδα, σημαίνει ότι η τελική κατανάλωση ενέργειας θα πρέπει να περιοριστεί στις περίπου 69 TWh. Τα παραπάνω, αλλά και η περαιτέρω διείσδυση του φυσικού αερίου, η βελτίωση ή/και αντικατάσταση των σημερινών πεπαλαιωμένων μονάδων λιγνίτη και η πραγματική εφαρμογή του ‘ο ρυπαίνων πληρώνει’ μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες της χώρας, χωρίς την είσοδο του λιθάνθρακα.

9. Τοπική ρύπανση. Ο λιθάνθρακας δεν είναι ένα αθώο καύσιμο. Η χρήση του στην παραγωγή ενέργειας θα έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική επιβάρυνση του περιβάλλοντος και της υγείας των πολιτών σε τοπικό επίπεδο. Ενδεικτικά, προβλέπεται η έκλυση σημαντικών ποσοτήτων αιωρούμενων σωματιδίων, οξειδίων αζώτου και θείου, θα δημιουργηθούν μεγάλες ποσότητες στερεών αποβλήτων, και θα χρησιμοποιηθούν τεράστιες ποσότητες θαλασσινού νερού για την ψύξη του εξοπλισμού, που κατόπιν θα επιστρέφει στην θάλασσα σε υψηλές θερμοκρασίες. (δείτε περισσότερα στο κεφάλαιο ‘λιθάνθρακας και τοπική ρύπανση’)

Όλα τα παραπάνω και πάνω από όλα η αντίδραση της κοινής γνώμης, αποτελούν μερικούς από τους λόγους που οδήγησαν τις εταιρίες ηλεκτροπαραγωγής RWE και Evonic να ανακοινώσουν πρόσφατα παύση των επενδυτικών τους σχεδίων για δημιουργία δυο μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με λιθάνθρακα στη Γερμανία.

Η Συμμαχία ενάντια στον λιθάνθρακα έχει ακούσει εδώ και πολύ καιρό τις εκκλήσεις των επιστημόνων για άμεση μείωση των εκπομπών, μιας και διαφορετικά οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα είναι δυσβάσταχτες. Η έκθεση Στερν (Stern), μάλιστα, είναι κατηγορηματική: Αν προβούμε σήμερα στα απαραίτητα μέτρα για μείωση των εκπομπών (πράγμα που σημαίνει και σταδιακή μείωση της χρήσης άνθρακα), θα καταβάλουμε πολύ μικρότερο οικονομικό τίμημα σε σχέση με την αδράνεια. Μάλιστα, η έκθεση Στερν σημειώνει ότι το κόστος της απραξίας μπορεί να στοιχίσει από 5-20% του παγκοσμίου ΑΕΠ, ενώ το κόστος της έγκαιρης δράσης δεν θα ξεπεράσει το 1% του ΑΕΠ.

Ελπίζουμε ότι το σύνολο της Ελληνικής Πολιτείας ασπάζεται τις απόψεις του Γενικού Γραμματέα του ΟΟΣΑ, κ. Angel Gurria, που πρόσφατα3 τόνισε ότι «οι λύσεις στις μεγάλες περιβαλλοντικές προκλήσεις είναι διαθέσιμες, επιτεύξιμες και οικονομικά ανεκτές, ειδικά αν συγκριθούν με την αναμενόμενη οικονομική ανάπτυξη και το κόστος και τις επιπτώσεις που θα επιφέρει η αδράνεια».

 

 

Κατεβάστε το PDF με τους μύθους σχετικά με τον λιθάνθρακα.

 

1Nicolas Stern, Key elements of global dean on climate change, London School of Economics, April 2008

2Πρόκειται για δηλώσεις που έγιναν κατά τη διάρκεια της κοινής συνεδρίασης των Επιτροπών Περιβάλλοντος, Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Παραγωγής και Εμπορίου, στις 8 Φεβρουαρίου 2008

3Στα πλαίσια της παρουσίαση της έκθεσης του ΟΟΣΑ «2008 Environmental Outlook», Μάρτιος 2008

 


This space is designed by Empty Space - Developed by Hellenic Internet - Hosted by FuzzFree